Anonymous
in Competition Law
Asked May 10, 2017

Luật Cạnh tranh - Vị trí thống lĩnh thị trường

  • 1 Answer
  • 240 Views

Công ty tôi là doanh nghiệp hàng đầu hoạt động trong lĩnh vực điện ảnh tại Việt Nam, chuyên nhập khẩu các phim bom tấn của nước ngoài rồi về phân phối lại. Khi phân phối cho các doanh nghiệp trong nước, công ty tôi thu 35.000 đồng trên mỗi vé xem phim mà các doanh nghiệp này bán ra, bất kể gía vé mà các doanh nghiệp này bán ra là bao nhiêu. Hiện nay, các doanh nghiệp này cho rằng, công ty tôi đã có hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường áp đặt giá bán dịch vụ bất hợp lý gây thiệt hại cho các doanh nghiệp này và khách hàng. Bởi lẽ, 90% các phim nhựa chiếu rạp là phim nước ngoài, được các doanh nghiệp nhập khẩu từ các hãng sản xuất phim nước ngoài. Trong khi đó, công ty tôi thường chiếm khoảng 50% số phim nhập khẩu mỗi năm. Họ nói là cách thu 35.000 đồng của công ty tôi đã khiến các doanh nghiệp phải nâng giá vé để tránh lỗ và kết quả là khán giả bị thiệt hại do giá vé tăng. Xin hỏi Luật sư, có đủ căn cứ để cho rằng công ty tôi vi phạm pháp luật cạnh tranh hay không?

Answer 1

Áp đặt giá mua, giá bán hàng hóa, dịch vụ bất hợp lý hoặc ấn định giá bán lại tối thiểu gây thiệt hại cho khách hàng

Trong vụ việc này, các doanh nghiệp điện ảnh khác đã cáo buộc quý công ty vi phạm pháp luật cạnh tranh, cụ thể là “áp đặt giá bán dịch vụ bất hợp lý gây thiệt hại cho khách hàng” theo quy định tại Khoản 2 Điều 13 Luật Cạnh tranh 2004 và Điều 27 Văn bản hợp nhất 14/VBHN-BCT năm 2014 hợp nhất Nghị định hướng dẫn Luật Cạnh tranh do Bộ Công thương ban hành. Cụ thể:

[Khoản 2 Điều 13 Luật Cạnh tranh 2004]

Điều 13. Các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường bị cấm

Cấm doanh nghiệp, nhóm doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh thị trường thực hiện các hành vi sau đây:

...

2. Áp đặt giá mua, giá bán hàng hóa, dịch vụ bất hợp lý hoặc ấn định giá bán lại tối thiểu gây thiệt hại cho khách hàng;

...”

[Điều 27 Văn bản hợp nhất 14/VBHN-BCT năm 2014]

Điều 27. Áp đặt giá mua, giá bán hàng hóa, dịch vụ bất hợp lý hoặc ấn định giá bán lại tối thiểu gây thiệt hại cho khách hàng

1. Hành vi áp đặt giá mua hàng hóa, dịch vụ được coi là bất hợp lý gây thiệt hại cho khách hàng nếu giá mua tại cùng thị trường liên quan được đặt ra thấp hơn giá thành sản xuất hàng hóa, dịch vụ trong điều kiện sau đây:

a) Chất lượng hàng hóa, dịch vụ đặt mua không kém hơn chất lượng hàng hóa, dịch vụ đã mua trước đó;

b) Không có khủng hoảng kinh tế, thiên tai, địch họa hoặc biến động bất thường làm giá bán buôn hàng hóa, giá cung ứng dịch vụ trên thị trường liên quan giảm tới mức dưới giá thành sản xuất trong thời gian tối thiểu 60 ngày liên tiếp so với trước đó.

2. Hành vi áp đặt giá bán hàng hóa, dịch vụ được coi là bất hợp lý gây thiệt hại cho khách hàng nếu cầu về hàng hóa, dịch vụ không tăng đột biến tới mức vượt quá công suất thiết kế hoặc năng lực sản xuất của doanh nghiệp và thỏa mãn hai điều kiện sau đây:

a) Giá bán lẻ trung bình tại cùng thị trường liên quan trong thời gian tối thiểu 60 ngày liên tiếp được đặt ra tăng một lần vượt quá 5%; hoặc tăng nhiều lần với tổng mức tăng vượt quá 5% so với giá đã bán trước khoảng thời gian tối thiểu đó;

b) Không có biến động bất thường làm tăng giá thành sản xuất của hàng hóa, dịch vụ đó vượt quá 5% trong thời gian tối thiểu 60 ngày liên tiếp trước khi bắt đầu tăng giá

3. Ấn định giá bán lại tối thiểu gây thiệt hại cho khách hàng là việc khống chế không cho phép các nhà phân phối, các nhà bán lẻ bán lại hàng hóa thấp hơn mức giá đã quy định trước.

Dựa trên thông tin mà quý khách cung cấp, chúng tôi cho rằng các doanh nghiệp này chưa đủ cơ sở để cáo buộc quý công ty vi phạm pháp luật cạnh tranh, cụ thể là “áp đặt giá bán dịch vụ bất hợp lý gây thiệt hại cho khách hàng”; để xác định được hành vi vi phạm này thì các doanhn nghiệp cần phải chứng minh được hai (02) vấn đề pháp lý, bao gồm (i) hành vi vi phạm xảy ra trên thị trường liên quan, và (ii) quý công ty có vị trí thống lĩnh thị trường.

Thị trường liên quan

Một vấn đề quan trọng trong xử lý các hành vi hạn chế cạnh tranh là xác định thị trường liên quan. Theo quy định tại Khoản 1 Điều 3 Luật Cạnh tranh 2004 thì thị trường liên quan bao gồm thị trường sản phẩm liên quan và thị trường địa lí liên quan. Cụ thể:

  • Thị trường sản phẩm liên quan
  • Yếu tố đầu tiên khi xử lý vụ việc này là xác định thị trường sản phẩm liên quan. Theo quy định của Luật Cạnh tranh, “thị trường sản phẩm liên quan là thị trường của những hàng hoá, dịch vụ có thể thay thế cho nhau về đặc tính, mục đích sử dụng và giá cả”. Trong vụ việc này cần phải xác định “thị trường sản phẩm liên quan” là thị trường chiếu phim rạp hay chỉ giới hạn trong việc nhập khẩu và phân phối các phim của nước ngoài. Chúng tôi cho rằng vấn đề mà các bên đang khiếu kiện là giá phân phối phim chiếu lại và các vấn đề có liên quan. Về bản chất, đây là các khiếu kiện liên quan trong quan hệ phân phối. Do đó, thị trường sản phẩm được xác định là thị trường phân phối các phim nước ngoài để chiếu rạp tại Việt Nam.

  • Thị trường địa lý liên quan
  • Thị trường địa lý liên quan là một khu vực địa lý cụ thể trong đó có những hàng hoá, dịch vụ có thể thay thế cho nhau với các điều kiện cạnh tranh tương tự và có sự khác biệt đáng kể với các khu vực lân cận. Như đã phân tích ở trên, thị trường sản phẩm là thị trường phân phối phim chiếu lại và việc phân phối của quý công ty được áp dụng trên phạm vi toàn quốc; do đó, thị trường địa lý được xác định sẽ là trên phạm vi toàn quốc.

    Vị trí thống lĩnh thị trường

    Vấn đề tiếp theo cần làm rõ, quý công ty có phải là doanh nghiệp được coi là có vị trí thống lĩnh thị trường hay không. Theo quy định tại Khoản 1 Điều 11 Luật Cạnh tranh 2004, “một doanh nghiệp được coi là có vị trí thống lĩnh thị trường nếu có thị phần từ 30% trở lên trên thị trường liên quan hoặc có khả năng gây hạn chế cạnh tranh một cách đáng kể”.

    Khoản 5 Điều 3 Luật Cạnh tranh 2004 cũng xác định “thị phần của doanh nghiệp đối với một loại hàng hoá, dịch vụ nhất định là tỷ lệ phần trăm giữa doanh thu bán ra của doanh nghiệp này với tổng doanh thu của tất cả các doanh nghiệp kinh doanh loại hàng hoá, dịch vụ đó trên thị trường liên quan hoặc tỷ lệ phần trăm giữa doanh số mua vào của doanh nghiệp này với tổng doanh số mua vào của tất cả các doanh nghiệp kinh doanh loại hàng hoá, dịch vụ đó trên thị trường liên quan theo tháng, quý, năm.

    Trong trường hợp này, nếu muốn khẳng định quý công ty có vị trí thống lĩnh thị trường thì phải chứng minh được doanh số mua vào của quý công ty chiếm từ 30% trở lên tổng doanh số mà tất cả các nhà nhập khẩu phim khác tại Việt Nam đã bỏ ra để nhập khẩu phim. Do đó, nếu các doanh nghiệp khác chỉ dựa vào số lượng phim nhập khẩu của quý công ty thì chưa đủ căn cứ để kết luận quý công ty có vị trí thống lĩnh thị trường. Từ đây dẫn tới việc chưa thể xác định quý công ty có hành vi áp đặt giá bán dịch vụ bất hợp lý gây thiệt hại cho khách hàng bởi hành vi này chỉ được quy định đối với doanh nghiệp có vị vị trí thống lĩnh thị trường.

    Chúng tôi hi vọng những phần tư vấn trên đây sẽ giúp quý khách giải đáp được các thắc mắc của mình. Xin vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi để chúng tôi có thể cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý tốt nhất cho quý khách.

    Ghi chú:

    Văn bản hợp nhất 14/VBHN-BCT năm 2014 hợp nhất Nghị định hướng dẫn Luật Cạnh tranh do Bộ Công thương ban hành, hợp nhất:

    Agree Comment 0 Agrees over 4 years ago

    Please Login or Register to Submit Answer

    Directory ads
    Need to talk to a lawyer?

    Book a phone consultation with a top-rated lawyer on Lawfarm.